1-modul · 3-dars · imtiyoz belgilari
Kim birinchi o'tadi
Butun guruhda atigi 9 ta belgi bor va hammasi bitta savolga javob beradi: men o'tamanmi yoki yo'l beramanmi? 5 daqiqa.
Nega bu guruh alohida
Ogohlantiruvchi belgilar "ehtiyot bo'l" deydi, taqiqlovchilar "mumkin emas" deydi. Imtiyoz belgilari esa odamlar o'rtasidagi navbatni hal qiladi — shuning uchun ular imtihonda eng ko'p savol beriladigan guruh va chorrahada eng ko'p avariya shulardan tug'iladi.
2-darsda ko'rgan qoidani eslang: chiziqning qalinligi — uning ahamiyati. Shu bitta qoida bu guruhning yarmini ochadi.
Darsning yagona g'oyasi
Imtiyoz belgisini ko'rganingizda faqat bitta narsani aniqlang: men o'tamanmi yoki men yo'l beramanmi. Uchinchi variant yo'q.
Men o'taman
Yo'l boshida va chorraha oldida turadi.
Qalin chiziq — siz.
2.1 "harakat tartibga solinmagan chorrahalarda oldin o'tish huquqini beradi". Diqqat: huquq beradi, tezlik bermaydi — tezlik chegarasi o'zgarmaydi va piyodaga bo'lgan majburiyat ham qolaveradi.
2.3.1–2.3.3 oilasi esa oldinda qanday kesishuv borligini chizib beradi: qalin chiziq — asosiy yo'l, ingichka — ikkinchi darajali. 2.3.2 o'ngdan, 2.3.3 chapdan tutashuvni ko'rsatadi. Bu belgilar aholi punktida chorrahadan 50–100 m, tashqarida 150–300 m oldin o'rnatiladi.
Men yo'l beraman
To'xtash shart emas.
To'xtash shart.
Ikkalasi ham bitta narsani talab qiladi: asosiy yo'ldan harakatlanayotgan transport vositasiga yo'l berish. Yagona farq — to'xtash majburiyati.
2.5 da to'xtash joyi aniq belgilangan: to'xtash chizig'i oldida, chiziq bo'lmasa — kesib o'tiladigan qatnov qismining chekkasida. Yo'l bo'm-bo'sh bo'lsa ham to'xtash shart: g'ildirak to'liq to'xtamasa, imtihonda ham, yo'lda ham bu qoidabuzarlik.
Holat o'zgarganda
Imtiyozingiz tugadi.
2.2 — xuddi 2.1, lekin ustidan qora chiziq tortilgan. Mantiq hamma joyda bir xil: belgining ustidagi chiziq — uning kuchi tugadi degani. Shundan keyin chorrahada umumiy qoida ishlaydi.
Tor yo'l: ikki belgi, bitta vaziyat
Oxirgi ikkitasi tor yo'l uchun — masalan ko'prik yoki ta'mirlanayotgan uchastka, ikki mashina sig'maydi. Ularning rasmini yodlash shart emas, shaklidan o'qiladi:
| 2.6 | Ro'para harakatlanishning ustunligi. Qizil hoshiyali doira — ya'ni taqiq ohangi. Haydovchi "yo'lning tor qismida bo'lgan yoki ro'paradan unga yaqin bo'lgan transport vositasiga yo'l berishi kerak". Siz kutasiz. |
| 2.7 | Ro'paradagi harakatlanishga nisbatan imtiyoz. Ko'k to'rtburchak — ya'ni axborot ohangi. Tor uchastkada imtiyoz sizda. Siz o'tasiz. |
Bu 1-darsdagi dekoderning eng toza namunasi: bir xil vaziyat, ikki tomondan ko'rilgan. Qizil doira — sizga cheklov. Ko'k to'rtburchak — sizga ma'lumot. Rasmni unutsangiz ham, shaklni ko'rib to'g'ri javob berasiz.
Eslab ko'ring
2.4 va 2.5 — ikkalasida ham yo'l berasiz. Farqi nima?
Faqat to'xtash. 2.4 da yo'l bo'sh bo'lsa to'xtamay o'tish mumkin, 2.5 da esa yo'l bo'm-bo'sh bo'lsa ham to'liq to'xtash shart.
Belgi ustidan qora chiziq tortilgan bo'lsa, bu nima degani?
O'sha belgining kuchi tugadi. 2.2 — asosiy yo'lning oxiri: imtiyozingiz shu yerda tugaydi.
Mashq
Keyingi qadam
- Ilovada Yo'l belgilari → Imtiyoz belgilari (9 ta) bo'limini oching va har birini "o'tamanmi / yo'l beramanmi" deb ajrating.
- Ertaga Mashq qismini qayta ishlang, uch kundan keyin yana bir marta.
- Modul testiga tayyor bo'lsangiz — Ichki imtihonni bir marta ishlab ko'ring. Hali hamma mavzu o'tilmagan, lekin qaysi joyda turganingizni bilib olasiz.
Asosiy manba
YHQ 1-ilova, 2-bo'lim — imtiyoz belgilari 2.1–2.7.
lex.uz 172-son ·
lotin ko'chirmasi.
Savol bering. "Svetofor yonayotganda ham 2.1 ishlaydimi?", "2.3.2 va 2.3.3 ni qanday farqlayman?" — bular keyingi modulning mavzusi, lekin hozir ham tushuntirib bera olaman.